جوان آنلاین: تاریخچه، جایگاه علمی و وضعیت ویران شده «انستیتو پاستور ایران» (به عنوان یک مرکز علمی پژوهشی) بعد از تجاوز وحشیانه محور شیطانی امریکایی- صهیونی، موضوع مستند تازه عبدالستار کاکایی، مستندساز کشورمان است که با حمایت مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی ساخته میشود. بدون شک تولید چنین آثاری میتواند ابزاری برای افشای هرچه بیشتر چهره واقعی علمستیزانه و ضدبشری کشورهای مدعی غربی، بهخصوص محور شیطانی تروریستی امریکایی- صهیونی برای افکار عمومی دنیا و آزادیخواهان جهان باشد.
جنگ و فجایعی که بهتبع آن شکل گرفت، سبب شد جریان مستندسازی جان بگیرد، یعنی مستندسازی دیگر صرفاً یک ثبت ساده وقایع نیست، بلکه به یک موجود زنده و پویا تبدیل شده که وظیفهاش «بیدار نگه داشتن حافظه جمعی» است. در زمان فجایع جنگی، مستندسازی تنها راه مقابله با فراموشی و تحریف تاریخ است. در این دوران، عمق فجایع جنگ باعث شد ضرورت ثبت حقیقت به یک جریان زنده، پرحرارت و توقفناپذیر تبدیل شود. نوعی «تولد دوباره» از دل ویرانی، برای آنکه آیندگان بدانند بر انسان چه گذشته است.
در این دوره، مستندسازانی بودند که فعالتر از همیشه به دل حادثه زدند و آثاری را خلق کردند؛ از فاجعه شهدای دانشآموز میناب تا ویرانههای شهری در جنگ. در این میان مستندسازانی بودند که راشهایی از جنگ گرفتند به امید اینکه آثاری با آنها بسازند و حتی همین راشها زمینه شکلگیری برنامههایی در فضای مجازی شد.
۱۰۲ سال قدمت علمی انستیتو پاستور
عبدالستار کاکایی، کارگردان مستند از ساخت فیلمی درباره انستیتو پاستور ایران خبر داد و گفت: انستیتو پاستور از شاخصترین نمایندگیهای شبکه جهانی پاستور است و علاوه بر خدمات درمانی، در حوزه تولید واکسن نقشآفرینی میکند. این مستند در مرحله فیلمبرداری قرار دارد. کارگردان «چمدان آبی» ادامه داد: انستیتو پاستور یکی از مراکز علمی، پژوهشی و تولید واکسنهای ضدویروس در منطقه غرب آسیاست و جزو پنج مرکز برتر شبکه جهانی انستیتو پاستور بهشمار میآید. در جهان حدود ۳۵ شعبه از انستیتو پاستور وجود دارد که زیر نظر پاستور فرانسه شکل گرفتهاند؛ لویی پاستور، بنیانگذار این مجموعه محسوب میشود. وی افزود: در ایران، نمایندگی فعلی این مؤسسه با ویژگیهای برجستهای فعالیت میکند و از شاخصترین نمایندگیهای پاستور به شمار میآید. دیگر شعب بیشتر کارهای خدماتی انجام میدهند، اما ایران به دلیل شرایط تحریمی، علاوه بر خدمات درمانی، در زمینه تولید واکسن نیز فعال است. کارگردان «موسیو آرسن» ادامه داد: این مستند درباره انستیتو پاستور و تاریخچه آن است؛ محلی که ابتدا بخشی از زمینهای وقفی یکی از شخصیتهای دوره قاجار بود و امسال در جنگ رمضان در جریان بمباران آسیب دید.
کاکایی درباره محل تصویربرداری این مستند بیان کرد: لوکیشن انستیتو پاستور ایران در دو شعبه واقع در تهران قرار دارد که فیلمبرداری آنها در همین نقاط انجام شده است. این مستندساز با اشاره به آنکه این اثر در مرحله فیلمبرداری قرار دارد، گفت: فیلمبرداری مستند ادامه دارد و تدوین آن بهصورت همزمان آغاز شده، گرچه هنوز مرحله تدوین جدی شروع نشده و تمرکز اصلی بر فیلمبرداری است. ابتدا ایدههایی درباره شخصیتهای علمی فعال در این حوزه داشتم تا اینکه این اتفاق افتاد و به ذهنم رسید که انستیتو پاستور میتواند موضوع مهمی برای روایت باشد.
او اضافه کرد: اغلب مردم فقط نام این مؤسسه را شنیدهاند، اما از فعالیتها و جایگاه واقعی آن در منطقه بیخبرند؛ مؤسسهای که هم در گذشته و هم امروز نقش برجستهای در حوزه علمی و بهداشتی داشته است. این مرکز در غرب آسیا از مهمترین و برجستهترین نهادهای علمی محسوب میشود. عبدالستار کاکایی درباره هدف خود از ساخت این مستند توضیح داد: هدف این مستند آن است که مردم بدانند در ایران مرکزی علمی با چنین اهمیت و برجستگی وجود دارد؛ مرکزی که خودش تولیدکننده است، خودش مصرفکننده است و وابستگی به واردات ندارد. بسیاری از واکسنها همینجا تولید میشوند.
هنوز وارد مقوله فراخوان نشدیم
عبدالحسین بدرلو، قائممقام و معاون مستند مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی درباره فعالیتهای این مرکز در ایام مقاومت مقابل تجاوز محور شیطانی و تروریستی امریکایی- صهیونی گفت: در گام اول و طبق برنامهای که داشتیم عرضه مستندهای ایران، مربوط به جنگ ۱۲ روزه را اجرایی کردیم. این ۲۰ مستند که مستقیم به موضوع جنگ ۱۲ روزه میپردازند ابتدا در هاشور، بعد در فیلمنت منتشر شد و قرار است در فیلیمو هم عرضه شود. این مستندها را به تلویزیون هم دادهایم و قرار است به زودی پخش شوند.
این کارگردان و تهیهکننده مستند ادامه داد: از روزهای نخست جنگ رمضان هم دو گروه جهت ثبت وقایع و مستندنگاری در تهران مشغول کار شدند. این بخش برای ما به شدت حائز اهمیت و ارزشمند است. در خصوص حادثه میناب هم از همان روز نخست در جلسات مشترک با سازمان اوج دو گروه را همراهی کردیم. در این روزها، با اغلب دوستان در نهادها و مؤسسات مستندسازی در ارتباطیم و یک جریان مشترک همدلانه با توجه به اهمیت ثبت حوادث مربوط به جنگ رمضان شکل گرفته است. او در ادامه توضیح داد: ما در مرکز از روز اول حمله، حضور داشتیم و همراه خانواده سینمای مستند بودیم. من با بیش از ۴۰ مستندساز صحبت کرده و دغدغهشان را شنیدهام. حتی تلاش کردیم مشکل مجوز یا نامهنگاریهای اداری دوستانی را که قرار نیست با مرکز فیلم بسازند، حل کنیم و همراهشان بودیم. بدرلو افزود: از مستندهای دوره قبل، فیلمی درباره بمباران زندان اوین داشتیم که هنوز کامل نشده بود و این روزها در حال کامل شدن است و به خروجی میرسیم.
بدرلو به همکاری با فیلمسازانی اشاره کرد که دغدغه میراث فرهنگی را داشتند. وی گفت: با تعدادی از مستندسازان در این خصوص گفتوگوهایی شکل گرفت و چند پروژه در مرحله پژوهش و پیشتولید در استان تهران و اصفهان شروع شده است. قائممقام و معاون مستند مرکز گسترش درباره روند تولید پروژههای مربوط به جنگ رمضان گفت: ما وارد مقوله فراخوان نشدیم، مستندسازها با مرکز تماس گرفتند، با من و مدیرعامل محترم در ارتباط بودند و آنها را که دغدغه داشتند، رها نکردیم. جلسه گذاشتیم، آنها را به نهادهایی که لازم بود وصل کردیم.
فیلم تازه عبدالستار کاکایی در مجموعه مستندهای جنگ رمضان مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی قرار میگیرد. انستیتو پاستور ایران، مؤسسهای تحقیقاتی، تولیدی، خدماتی، علمی و آموزشی است که ۱۰۲ سال پیش بنیانگذاری شد. فروردین امسال و در جنگ رمضان، این مؤسسه مورد حمله اسرائیل و امریکا به ایران و زیرساختها قرار گرفت و آسیب دید.
از جمله دیگر آثاری که خبر ساخت آنها منتشر شد، میتوان به ساخت مستند پرتره شهید علی لاریجانی به کارگردانی عارف افشار و تهیهکنندگی محسن یزدی، مستند «ثبت با سند برابر است» به کارگردانی نیما مهدیان و ساخت دو فیلم مستند به کارگردانی محمدصادق اسماعیلی درباره شهدای دانشآموز مینابی اشاره کرد.
